An Ríocht Neamhaontaithe – ré na reifreann chugainn? (Póilín Ní Chiaráin, Tuairisc)

An Ríocht Neamhaontaithe 

– ré na reifreann chugainn?

Cibé dearcadh atá agat ar an mBreatimeacht, 

ní féidir an ghuagacht a ghabhann leis a shéanadh

Póilín Ní Chiaráin

Tuairisc 

Dé Céadaoin, Márta 15 2017

Ní raibh Príomh-Aire na Breataine, Theresa May in ann a fearg a cheilt nó b’fhéidir nár mhian léi í a cheilt. Baineadh siar aisti nuair a d’fhógair Nicola Sturgeon, an Chéad-Aire i Holyrood, gur theastaigh reifreann eile faoi neamhspleáchas na hAlban uaithi i ngeall ar an mBreatimeacht. Ní cluiche í an pholaitíocht, arsa May, ina seanmóir do Sturgeon, freagra a bhí an-chosúil leis an gceann a thugann Arlene Foster ar dhaoine i dTuaisceart Éireann ar mian leo ceangal éigin leis an Aontas Eorpach a choimeád.

Ní suim le ceachtar den bheirt bhan imní an mhóraimh, abhus agus in Albain vótáil daoine le fanacht san AE. Murach an t-athrú saoil sa Bhreatain de bharr an reifrinn ar an AE, ní bheadh Albain ag smaoineamh ar vóta eile faoi neamhspleáchas sa ngearrthréimhse. Ach tá an saol athraithe.

Agus tá an saol athraithe in Éirinn freisin.

TUILLEADH

________________________

Cathraiche MG Alba, Magaidh Choineagan, air leasachadh a' BhBC #gàidhlig

'Lastall den Scáthán agus a bhFuair Eilís Ann Roimpi' - Órla Ní Chuilleanáin

Ajoutée le 3 sept. 2013
Labhair Diarmuid Ó Mathúna, riarthóir ClubLeabhar.com, le hÓrla Ní Chuilleanáin faoin leagan Gaeilge den chlasaic álainn osréalaíoch, 'Lastall den Scáthán agus a bhFuair Eilís Ann Roimpi' le Lewis Carroll. 

Scéal samhraidh atá in 'Eachtraí Eilíse i dTír na nIontas' le Lewis Carroll (Charles Lutwidge Dodgson), a foilsíodh den chéad uair i mí Iúil 1865. Is le paca cártaí a bhaineann roinnt mhaith de charachtair agus d'eachtraí an leabhair sin. 

Scéal geimhridh is ea an scéal seo, 'Lastall den Scáthán agus a bhFuair Eilís Ann Roimpi'. Ar chluiche fichille a bunaíodh formhór dá bhfuil ann. 

Is é Nicholas Williams a chuir an t-aistriúchán Gaeilge ar fáil, a foilsíodh sa bhliain 2003.

___________________________________

Sliocht ó 'Lastall den Scáthán agus a bhFuair Eilís Ann Roimpi' 

á léamh ag Órla Ní Chuilleanáin

______________________________

EVERTYPE (2003)

___________________________________________

Eilean Leòdhais: ceantar dúchais máthar Dhòmhnaill Trump

_________________________________

'Oileán an Órchiste' agus 'An Fuadach' le Robert Louis Stevenson (podchraoltaí léirmheastóireachta)

Oileán an Órchiste

le Robert Louis Stevenson 

(podchraoladh léirmheastóireachta)

Tá an t-úrscéal Treasure Island le Robert Louis Stevenson áirithe ar cheann de na húrscéalta eachtraíochta is mó cáil riamh. Scéal scleondrach atmaisféarach é seo faoi fhoghlaithe mara ar an bhfarraige mhór, faoi mhapa órchiste, agus faoi Jim Hawkins, buachaill sna déaga a chuireann chun farraige agus é meallta ag draíocht an bhithiúnaigh Long John Silver.

Is mar scéal theacht in inmhe a aithnítear go coitianta é, agus tá cáil ar leith ar Oileán an Órchiste mar gheall ar an atmaisféar, na carachtair, agus ar an léiriú ann ar dhébhríochas na moráltachta - i bpearsa Long John Silver - rud neamhchoitianta i litríocht na n-óg. Tá sé ar cheann de na húrscéala is mó riamh a bhfuil athchóiriú déanta air, agus chuaigh sé i bhfeidhm go mór ar thuiscintí an phobail ar fhoghlaithe mara, le híomhánna den léarscáil d’órchiste marcáilte le crosóga, den scúnar, den Spota Dubh, d’oileáin throipiceacha, agus den mhairnéalach ar leathchois agus pearóid ar a ngualainn aige.

San aistriúchán breá seo le Darach Ó Scolaí, tá an t-úrscéal seo a scríobhadh in 1883 curtha in oiriúint do léitheoirí an lae inniu, agus maisithe le pictiúir ó eagrán 1911 den leabhar le N.C. Wyeth.

Láithreoir: Ian Ó Caoimh
Aíonna: Caoimhe Nic Lochlainn agus Máirtín Coilféir

_______________________________

An Fuadach 

le Robert Louis Stevenson 

(podchraoladh léirmheastóireachta)

An mhí seo labhair Róisín Adams leis an Dr Caoimhe Nic Lochlainn, léachtóir le Gaeilge in Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath, agus le hEoin P. Ó Murchú, aistritheoir, faoi An Fuadach, aistriúchán nua le Darach Ó Scolaí ar Kidnapped le R L Stevenson.

Tá An Fuadach le Robert Louis Stevenson ar cheann de na húrscéalta is mó cáil riamh. Seo é scéal scleondrach corraitheach an dílleachta Dáibhí Balfúr, fear óg a bhfuil a uncail Eibinéasar ag iarraidh é a mharú agus a oidhreacht a thógáil dó féin. Is é a chairdeas leis an claimhteoir Seacaibíteach Ailean Breac Stíobhaird a thugann slán é - ach is fear é siúd a bhfuil an tóir amuigh ag na Sasanaigh air agus, ina chuideachta, caithfidh Dáibhí dul i mbaol a bháis i nGaeltacht na hAlban agus na Cótaí Dearga sna sála orthu. Aithnítear An Fuadach go forleathan mar an t-úrscéal is fearr de chuid Stevenson, leabhar ar ar thug Henry James ‘coróin agus príomhbhua an ealaíontóra’.

San aistriúchán seo le Darach Ó Scolaí, tá an t-úrscéal a scríobhadh in 1886 curtha in oiriúint do léitheoirí an lae inniu, agus é maisithe le pictiúir ó eagrán 1913 den leabhar le N.C. Wyeth.

Láithreoir: Róisín Adams
Aíonna: Caoimhe Nic Lochlainn agus Eoin P. Ó Murchú

____________________________
 Leabhar eile le Robert Louis Stevenson: 
Cás Aduain an Dr Jekyll agus Mhr Hyde.
____________________________

Plean Gàidhlig seolta ag seirbhís phóilíneachta na hAlban

Plean Gàidhlig seolta ag seirbhís 

phóilíneachta na hAlban

Ní chaithfear aon airgead breise ó bhuiséad Phoileas Alba ar chur i bhfeidhm an phlean teanga nua

Maitiú Ó Coimín, (Tuairisc, Eanáir 4)

Tá suaitheantais dhátheangacha, Gàidhlig agus Béarla, le bheith ar chultacha na bpóilíní in Albain feasta de réir Plean Gàidhlig Phoileas Alban a seoladh an tseachtain seo.

“Tá an suaitheantas atá ag Poileas Alba le bheith dátheangach ar fud seirbhís Phoileas Alba, rud a léireoidh an meas céanna don Ghàidhlig agus don Bhéarla,” a deirtear sa Phlean, ina leagtar síos na céimeanna a thabharfar leis an teanga a chur chun cinn sna cúig bliana amach romhainn.

Is ar bhonn “nua agus nuachan” a chuirfear an plean i bhfeidhm, is é sin le rá gur ar chultacha nua amháin a chuirfear an suaitheantas nua dátheangach. Ní chuirfear an plean i bhfeidhm i gcás cultacha atá in úsáid cheana féin, ach amháin sa chás go bhfuil deisiú nó “athnuachan” le déanamh ar sheanchultacha.

Fágann sé sin nach bhfuiltear ag súil go gcaithfear aon airgead breise ar an bPlean Gàidhlig agus níl pingin curtha ar leataobh i mbuiséad na bliana seo ag Poileas Alba leis an bplean a chur i bhfeidhm. Tá maoiniú beag faighte ag Poileas Alba ó eagraíochtaí seachtracha Gàidhlig chun an costas beag a bhaineann leis an bplean a ghlanadh . Maítear sa Phlean féin go lorgófar tuilleadh maoinithe ó fhoinsí éagsúla amach anseo.

TUILLEADH

___________________________

'Oíche Nollag' le Máire Mhac an tSaoi & Cór Alumni OÉ Gaillimh. Aitheasc Nollag ó Uachtarán na hÉireann.

‘Oíche Nollag’ le Máire Mhac an tSaoi
Is amhrán Nollag nuachumtha é seo, atá á chanadh ag Cór Alumni OÉ Gaillimh. Is ón dán ‘Oíche Nollag’ le Máire Mhac an tSaoi a thagann formhór na bhfocal san amhrán agus tá glór an fhile féin le cloisteáil sa taifeadadh. Is iad John Caulfield agus Peter Mannion (stiúrthóir an chóir) a chum an leagan nua seo, agus i measc na nguthanna éagsúla tá an soprano Lorraine Gilchrist. Is céimithe de chuid na hollscoile a bhíonn ag canadh i gCór Alumni OÉ Gaillimh.

-----------

Aitheasc Uachtaráin Micheál D. Ó hUigínn: 

‘Íosa gan dídean ag brath ar fhéile strainséirí’

A Chairde anseo in Éirinn, agus thart timpeall an domhain, mar Uachtarán na hÉireann, is cúis áthais dom mo bheannachtaí a chur chugaibh agus guím Nollaig shona, shíochánta agus Bliain Nua mhaith daoibh.

Is am speisialta dúinn go léir í an Nollaig. Is am ceiliúrtha atá inti, ina mbímid gar dá chéile agus dóchasach faoina bhfuil amach romhainn. Am, freisin, é le díriú ar an teachtaireacht atá sa scéal faoin leanbh sa mhainséar, a saolaíodh do thuismitheoirí gan dídean, agus iad ag brath ar fhéile strainséirí.

Is scéal é atá ábhartha dúinn sa lá atá inniu ann, agus tá teachtaireacht ann dúinn go léir, pé cúinsí a bhaineann linn agus pé creideamh atá againn. Is teachtaireacht í, ina dtugtar ár ndúshlán tabhairt faoin ngníomh morálta, agus ina dtugtar misneach dúinn maidir lenár n-acmhainn. Tá tús nua agus síocháin i gceist leis an teachtaireacht chéanna.

Agus deireadh ag teacht leis an mbliain seo agus tús le bliain nua, ag smaoineamh ar an aisling sin, ‘Síocháin ar Domhan’, nára fada uainn í. Sa bhliain atá caite, chonaiceamar foréigean agus fulaingt uafásach i dtíortha mar an tSiria, Éimin agus an Iaráic ach, chomh maith leis sin, níos gaire don bhaile in Iostanbúl, Nice, an Bhruiséil agus san iliomad cathracha agus bailte eile nach iad.

I dtíortha éagsúla ar fud an domhain, tá níos mó páistí agus mná fós faoi chois, iad ag maireachtáil ar éigean sna campaí do theifigh, daoine ag teitheadh óna mbailte de bharr coimhlintí agus tubaistí.

Táthar fós ag fanacht le freagairt dhomhanda chomhbheartaithe ar staid dhaonnúil na milliún duine leochaileach gan chosaint.

Tá cúinsí breithe Chríost, a raibh eisimirce éigeantach, easpa dídine, agus easpa cumhachta ag baint leo, á dtaispeáint arís ar fud an domhain maidir leis an droch-chaoi atá ar imircigh – leanaí agus páistí ina measc – agus iad ag fanacht, agus gan a fhios acu céard atá i ndán dóibh.

Tá go leor daoine in Éirinn chomh maith, a bhfuil imní orthu faoina bhfuil amach rompu. Ní fios céard atá i ndán dúinn sa bhaile agus ar fud an Aontais Eorpaigh, mar a bhfuil daoine ag streachailt leis an ngeilleagar agus an saol sóisialta.

Agus a bhfuil fórsaí nua ann ag iarraidh leas a bhaint as seandeighiltí, nó deighiltí nua a chruthú, agus úsáid á baint acu fiú as an gciníochas gránna agus an t-eisiamh eitneach.

Sa bhliain áirithe atá caite, bliain chomórtha agus mhachnaimh, cuireadh i gcuimhne dúinn cé chomh luachmhar agus atá ár saoirse againne.

Rinneamar comóradh ar an gcaoi ar chuir grúpa beag ban agus fear, tús le sraith eachtraí céad bliain ó shin, arbh astu a tháinig Stát neamhspleách ar deireadh.

Agus sin á dhéanamh againn, rinneamar ceiliúradh ar ghnéithe dár stair ar féidir leo údar bróid agus muiníne a thabhairt dúinn, chomh maith le treoir don am atá amach romhainn.

Rinneamar machnamh, freisin, ar ghnéithe dár stair a bhí ligthe i ndearmad, a bhí seachanta againn nó fiú a raibh beag is fiú déanta againn díobh.

Agus sinn ag tabhairt ár n-aghaidh ar bhliain nua, is dúshlán dúinn glacadh chugainn féin an rud atá nua. Tá misneach uainn chun pé rud nár chun ár leasa é a fhágáil inár ndiaidh, agus tá inspioráid uainn le caidreamh nua a bhunú eadrainn agus leis an bpláinéad leochaileach a bhfuilimid ag maireachtáil air.

Mheabhraigh Nelson Mandela agus an tArd-Easpag Desmond Tutu dúinn gur duine, duine trí bhíthin daoine eile. Ba cheart go gcuirfeadh an tuiscint bhunúsach seo, ar thábhacht ár ngrá dá chéile agus ár spleáchais ar a chéile, bonn eolais faoinár bpleananna agus ár ngníomhartha, agus go dtabharfadh sé an ghaois dúinn chun múnlaí agus beartais nua a chruthú a chinnteoidh go mbeidh pé gníomh a dhéanfaimid sa bhaile agus thar lear cuimsitheach agus uileghabhálach.

Is í an dlúthpháirtíocht cuisle ár sochaí. Tá an nasc eadrainn níos láidre ná a cheapaimid, agus níos láidre ná é sin a dhéanann deighilt eadrainn ó am go ham. Is dúshlán dúinn an domhan casta ina mairimid, ach ní dúshlán níos mó é ná na dúshláin a bhí roimh na glúine a chuaigh romhainn agus ar éirigh leo iad a shárú, ná gluaiseachtaí cróga na ndaoine sin a bhí faoi chois i stair an domhain.

Is í mo mhian, an Nollaig seo dhá mhíle is a sé déag, go leanfaimis ar aghaidh i gcomhar lena chéile, chun fíorphoblacht  a bhí mar aisling ag ár sinsir a thógáil, a mbeadh luachanna, féidearthachtaí agus freagrachtaí na haislinge sin cuimsithe inti.

Guím Nollaig bheannaithe shona agus Bliain Nua, ina mbeidh dóchas agus muinín agaibh arís i dtodhchaí na hÉireann, ar gach uile dhuine beo agaibh.

Beir Beannacht.

_____________________________