jeudi 9 octobre 2014

Bu chòir fós!

BU CHÒIR FÓS!

Arna chéadfhoilsiú ar An tUltach

Labhair Anton Mac Cába le beirt Ghael in Albain faoin reifreann.

Agus Reifreann an Neamhspleáchais in Albain thart, labhair mé le Gaeil i nGlaschú agus in Inse Ghall. Chaith Gaeil na hÉireann vóta ar son an neamhspleáchais: thug an tromlach i nGlaschú agus Dùn Dè, an dá chathair is mó mar a bhfuil Caitlicigh de bhunadh na hÉireann, vóta ar son ‘bu chòir’. Pobal seo a bhí nasctha le Páirtí an Lucht Oibre – ach nach bhfuil níos mó.

Is scannánóir, oibrí tógála agus Gaeilgeoir as Árainn Mhór é Tony Early, a bhfuil cónaí air i nGlaschú le tamall de bhlianta. Ón aithne atá aige ar phobal Dhún na nGall i nGlaschú, dar leis gur thug a dtromlach vóta dearfach sa reifreann.

Tá dóchas acu go bhfuil ola ag an tír, a d’fhágfadh go mbeadh Albain ábalta seasamh ar a bonnaibh.

“Tá siad tuirseach faoin dóigh a bhfuil an rialtas.

Bunleagan (1,081 focal eile)

Le taing don Tuairisceoir
________________________

mardi 30 septembre 2014

Tim Armstrong: Air Cuan Dubh Drilseach



Bellacaledonia: Air Cuan Dubh Drilseach

_______________________

Robert Louis Stevenson i nGaeilge



Oileán an Órchiste 
CRUA / HARDBACK
Oileán an Órchiste
Robert Louis Stevenson
Leabhar Breac 2014
ISBN 978-1-909907-40-9
176 lch.

Tá an t-úrscéal Treasure Island le Robert Louis Stevenson ar cheann de na húrscéalta eachtraíochta is mó cáil riamh. Scéal scleondrach atmaisféarach é seo faoi fhoghlaithe mara ar an bhfarraige mhór, faoi mhapa órchiste, agus faoi Jim Hawkins, buachaill sna déaga a chuireann chun farraige agus é meallta ag draíocht an bhithiúnaigh Long John Silver.

San aistriúchán breá seo le Darach Ó Scolaí, tá an t-úrscéal seo a scríobhadh in 1883 curtha in oiriúint do léitheoirí an lae inniu, agus maisithe le pictiúir ó eagrán 1911 den leabhar le N.C. Wyeth.

________________________

Cás aduain an Dr Jekyll agus Mhr Hyde 
Robert Louis Stevenson a scríobh
Mathew Staunton a mhaisigh
Conall Ceárnach a d'aistrigh go Gaeilge
Evertype 2014
ISBN 978-1-78201-075-3
Lth/Pgs 163

"Bhí ina lámh aige bata trom, agus e ag imirt leis; ach níor fhreagair se focal, agus ba dhóigh le duine air go raibh sé ag éisteacht le mífhoighne ba dheacair a chosc. Agus ansin ar iompú na boise bhris ar an bhfoighne aige le rabharta feirge, bhuail sé a leathchos in aghaidh an talaimh, bheartaigh sé an bata, agus d'iompair sé e féin ar nós duine buile. Chuaigh an seanduine uasal coiscéim ar gcúl, agus cosúlacht air go raibh ionadh air agus e goillte beagan. Leis sin chuaigh Mr Hyde thar na bearta ar fad, agus leag sé ar talamh le buille bata e. Agus nóiméad ina dhiaidh sin, le fíochmhaire ápa, bhí sé ag satailt ar an gcorpán faoina chosa, e ag radadh stoirme buillí anuas air a bhris na cnámha le torann agus a thug ar an gcorp damhsa ar an mbóthar." 

Scéal scáfar uafar a chuirfidh alltacht agus anbhá ar lucht a léite. Dearmad na léirithe éadroma de atá feicthe agat i scannain agus cruinnigh do mhisneach le dul i bhfiontar sceimhle síceolaíoch Jekyll agus Hyde. 

Is i Londain Shasanna ata an t-úrscéal suite mar dhea, ach tá gach uile leathanach de ar maos in atmaisféar dúrúnda Dhún Éideann - an áit ar rugadh Robert Louis Stevenson. An fabhalscéal Freudach, fáthscéal moráltachta no allagóire aerach e? Is fútsa a chinneadh.

________________

An Spáinn ag iarraidh reifreann na Catalóine a chosc de réir dlí

An Spáinn ag iarraidh reifreann na Catalóine a chosc de réir dlí

Tá Priomh Aire na Spáinne, Mariano Rajoy, i ndiaidh iarraidh ar Chúirt Bhunreachtúil na tíre a rialú ar reifreann na Catalóine. Dar leis go bhfuil an reifreann faoi neamhspleáchas, atá le bheith ann ar 9 Samhain, míbhunreachtúil agus mar sin mídhleathach. Tá an rialtas in Maidrid ag iarraidh an reifreann a chosc sula mbeadh sé ann.


Thacaigh parlimint na Catalóine le reifreann an tseachtain seo caite agus mhaígh Príomh Aire na Catalóine, Artur Más, gur faill é do phobal na Catalóine comhrá a bheith acu faoi neamhspleáchas. 

Beidh dá cheist ar an pháipéar vótála ag fiafraí tuairim dhaoine maidir le stát a bheith ann dárbh ainm an Chatalóin agus ag fiafraí ar cheart go mba stát neamhspleách é .

Deir an Spáinn go mba cheart go mbeadh vóta ag achan Spáinneach maidir le ceist bhunreachtúil den tsórt seo agus mar sin go mbeadh aon vóta ar bhonn reigiúnda mídhleathach.

‘Níl ligfear d’éinne ná d’aon rud aontas na Spáinne a chur ó mhaith’ arsa an Príomh Aire Rajoy, a chuir go dian i gcoinne neamhspleáchas d’Albain agus atá maíte ar sheasamh go docht i gcoinne aon iarracht chun neamhspleáchas a cheadú in aon reigiúin sa Spáinn.

In 2010 dar le suirbhéanna áirithe go raibh tuairim is an chúigiú cuid de phobal na Catalóine ar son neamhspleáchais. Tá sin méadaithe go leathchuid den phobal de réir suirbhéanna a rinneadh le tamall beag anuas.

Scríofa ag Nuacht24 ar 29.09.2014
______________________

jeudi 11 septembre 2014

An Leabhar Beag Gorm



Gheibhear pdf dhen leabhran AN SEO

Sanasan clò-bhualaidh dhachaigh: Wee Blue Book
_____________________

mardi 9 septembre 2014

Albain – lucht ‘Níl’ le daoraí


Albain – lucht ‘Níl’ le daoraí
Tá lucht ‘Níl’ thar a bheith imníoch i ndiaidh do phobalbhreith amháin ag an deireadh seachtaine seo caite tabhairt le fios go bhfuil tromlach iad siúd a ceistíodh ar son neamhspleáchais. Ní hé an chéad uair do phobalbhreith a leithéid a chur in iúl. Bhí an bua ag lucht ‘Tá’ i bpobalbhreith a rinneadh anuraidh. Ach san iomlán bhí 83 pobalbhreith ann faoin cheist go dtí seo agus gan ach 2 ceann acu le tromlach ‘Tá.’ Ní raibh oiread airde ann ag an deireadh seachtaine seo caite ar phobalbhreith eile a léirigh go bhfuil lucht ‘Níl’ beagán chun tosaigh go fóill. Ach is é am na tosaíochta ag lucht ‘Tá’ a scanraigh lucht ‘Níl.’ Tá iad siúd atá ar son neamhspleáchais i ndiaidh dul chun tosaigh tá díreach 10 lá roimh an vóta agus cuma air go bhfuil dlús faoina bhfeachtas, go háirithe i ndiaidh do Alex Salmond an bua a fháil i ndíospóireacht teilifíse coicís ó shin. Tá lucht ‘Tá’ muiníneach agus dlús fúthu, lucht ‘Níl’ neamhchinnte agus buartha. Ach tá an scéal i bhfad ó bheith socruithe. Measann lucht ‘Níl’ go dtabharfaidh an pobalbhreith nua orthu sin a bhí idir dá cheann na meá nó a bhí ag smaoineamh, go dtí seo, ‘lena gcroí seachas lena n-intinn.’ Ach ní ghlacann lucht ‘Tá’ leis na hargóintí sin. Maíonn siad go bhfuil na hargóintí ina n-iomlán cloiste ag bunús daoine agus go dtuigeann bunús Albanach anois go dtiocfadh leo agus go dtiocfadh lena sochaí agus lena dtír a bheith i bhfad níos fearr as ar an ilbhealach dá mbeadh siad neamhspleách. Ach tá an chuid deiridh den fheachtas le teacht agus beidh tábhacht mhór leis sin. Cheana féin tá Westminster ag cur in iúl go mbeidh siad ag soiléiriú na mbuntáistí mhóra a bheadh ag Albain dá nglacfadh siad le ‘Dílárú Ollmhór’ seachas le neamhspleáchas. Agus tá na náisiúnaigh ag treisiú ar an fhís de shocaí is tír nua atá ar tí tarlúint agus an dóigh a dtiocfadh le hAlbanaigh leathanach a scríobh i stair na hAlban, na hEorpa agus na cruinne. Údar suime a laghad de ról is a bhí ag an teanga is an cultúr dúchais sa díoschúrsa in Albain agus an ról lárnach a bhí ag doicheall na nAlbanach roimh rialtas na Tóraithe a bheith i réim. Ach tugadh suntas don dóigh a bhfuil lucht ‘Tá’ ag reachtáil feachtas agus seifteanna dearfacha agus an bhéim a bhí ag lucht ‘Níl’ ar sheifteanna agus íomhánna diúltacha. Sa deireadh, cá fios. Síleann na geallglacadóirí go fóill fach gur ag lucht ‘Níl’ a bheidh an lá!

___________________________

mardi 1 juillet 2014

Luchd-an-Aonaidh a' teicheadh ri Daingneach a' BhBC, 's am blàr mu dheireadh a' tighinn faisg oirnn
le G.A.Ponsonby (28 Ogmhios 2014)

Ràinig iomairt an Reifrinn ìre ùr air an t-seachdainn sa chaidh - ceist deasbadan TV.

An deireadh-seachdain sa chaidh dh'fhoillsich an Sunday Herald gun robh Alex Salmond air gabhail ri dùlan Alistair Darling a-thaobh deasbad TV beò aghaidh-ri-aghaidh "àm sam bith, àite sam bith".

Rinn STV a' chùis air a' BhBC, a' cur air bhonn sàr chòmhrag eadar Salmond agus an dàrna cuid David Cameron air neo Alistair Darling. Ma dhiùlt Cameron a nochdadh ro Iuchar 16, arsa Salmond, choinnicheadh e ri Darling as dèidh Geamannan a' Cho-fhlathais.

Sa chiad dol-a-mach chuir "Nas Fheàrr Còmhla" fàilte air aonta a' Phrìomh Mhinisteir deasbad a chumail ri Darling, a' bòstadh gun do ghèill e ris a' chuideim a leig iad air. Ach cha mhòr sa bhad dh'atharraich iad an sgeul...

Dhiùlt iad STV, a' cur às leth a' chraoladair gun do chrom e ri cuideam bho Alex Salmond nach gabhadh esan ri ceann-latha ro dheireadh nan Geamannan. Ged nach robh seasamh a' Phrìomh Mhinisteir air atharrachadh idir idir bho àm an fhàilte a chuir Nas Fheàrr Còmhla air aig an toiseach, is iad a bha coma.

Bu chòir dhuinn air amharas a ghabhail nuair a thàinig e am follais gur ann air an dearbh là a tharraing Darling a-mach às an deasbad STV a chaidh cuireadh dìomhair, gun sanas ro làimh, a thairgsinn leis a' BhBC ris an iomairt Cha Bu Chòir. Shàbhail seo craiceann Dharling agus cheadaich e dhan caidreachas contra-neo-eisimeileachd a bhith cumail orra ag ràdh gun robh an Darlingeach fhathast deònach deasbad a dhèanamh ri Salmond. Abair fòrtanach, smaoinich mi.

Leugh an còrr dhen airtigeal sa Bheurla 
____________________________